Một người con gái tìm thấy thời gian để thở
Đây là một câu chuyện minh họa đã được ẩn danh dựa trên những tình huống gia đình phổ biến. Câu chuyện này cho thấy chăm sóc ban ngày có thể mang đến cho người chăm sóc một kỳ nghỉ thực sự vào ban ngày, trong khi người cha hoặc người mẹ lớn tuổi vẫn sống tại nhà.
Tình huống
Maria đã chăm sóc mẹ mình hơn một năm. Mẹ của cô sống cùng nhà và cần được hỗ trợ ban ngày. Có người ở gần giúp mẹ an toàn hơn. Mẹ của cô cũng trở nên cô đơn, bồn chồn và chán nản khi ở nhà.
Maria đang làm đúng như nhiều người chăm sóc trong gia đình. Cô cố gắng đi làm, nấu ăn, gọi điện, theo kịp các cuộc hẹn và giữ bình tĩnh. Cô thương mẹ. Nhưng đến tầm xế chiều, cô cảm thấy kiệt sức.
Điều khiến mọi thứ khó hơn là rào cản ngôn ngữ. Maria nói tiếng Anh, nhưng mẹ cô thoải mái hơn với tiếng Tây Ban Nha. Maria lo rằng nếu cô tìm kiếm sự trợ giúp, mẹ cô sẽ cảm thấy bối rối hoặc không được chào đón.
Cô không hề tìm kiếm một nơi như viện dưỡng lão. Cô chỉ muốn chăm sóc ban ngày. Một nơi để mẹ cô đến vào ban ngày, rồi trở về nhà vào buổi tối.
Đó là điều mà chăm sóc ban ngày (adult day care) có thể mang lại cho nhiều gia đình. Tại Mỹ, các trung tâm chăm sóc ban ngày là chương trình ban ngày dành cho người lớn tuổi hoặc người khuyết tật sống tại nhà. Một số nơi là chương trình ban ngày thiên về sinh hoạt xã hội với bữa ăn, hoạt động, sự giám sát và có bạn đồng hành. Một số là chương trình adult day health với dịch vụ điều dưỡng, trị liệu, theo dõi sức khỏe và chăm sóc cá nhân. Một số nơi cung cấp chăm sóc ban ngày dành cho chứng mất trí/dementia trong môi trường an toàn hơn với nhân viên được đào tạo. Bạn có thể tìm hiểu thêm về các loại chương trình tại đây: adult day care programs.
Điều gì đã thay đổi
Maria không cần hồ sơ tiếp nhận y tế. Cô cần một điểm bắt đầu.
Cô dùng BrightenDay để tìm hiểu những loại trung tâm nào hiện có và những câu hỏi cần đặt ra. BrightenDay là dịch vụ ghép cặp và cung cấp thông tin miễn phí. Chúng tôi không cung cấp dịch vụ chăm sóc, không vận hành trung tâm và không đưa ra lời khuyên y tế. Chúng tôi giúp các gia đình tìm các trung tâm chăm sóc ban ngày đã được cấp phép hoặc chứng nhận để so sánh.
Sau đó, Maria tập trung vào vài bước thực tế:
- Cô tìm các chương trình có thể trao đổi với mẹ cô bằng tiếng Tây Ban Nha.
- Cô hỏi xem có dịch vụ transportation (đưa đón) hay không.
- Cô kiểm tra chương trình thuộc nhóm sinh hoạt xã hội, adult day health hay tập trung cho người bị mất trí nhớ.
- Cô hỏi về một ngày sinh hoạt điển hình, bữa ăn, giờ giấc và cách đón tiếp người tham gia mới.
- Cô sắp xếp thăm trực tiếp trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.
Cô biết rằng nhiều chương trình hoạt động khoảng 7am to 6pm, dù giờ có thể khác nhau. Cô cũng biết chi phí phụ thuộc vào chương trình, mức độ chăm sóc, tiểu bang và các quyền lợi như Medicaid hoặc các hỗ trợ khác. Mức chi phí thông thường có thể trông như sau:
- Chương trình chăm sóc ban ngày thiên về sinh hoạt xã hội: khoảng $60-$100/ngày
- Adult day health: khoảng $90-$160/ngày
- Chăm sóc ban ngày cho chứng mất trí: khoảng $80-$150/ngày
Đây chỉ là ví dụ, không phải báo giá hay cam kết. Giá thực tế, lịch sinh hoạt và điều kiện tham gia sẽ khác nhau theo từng trung tâm.
Maria đã đến thăm các trung tâm trực tiếp. Điều này rất quan trọng. Có nơi trông tốt trên mạng nhưng khi cô đến lại cảm giác bị thúc giục. Nơi khác có phòng yên tĩnh hơn, nhân viên chào mẹ cô trực tiếp, và các hoạt động cảm giác quen thuộc. Maria yêu cầu dịch vụ, chi phí và chính sách bằng văn bản, và đảm bảo cô tự kiểm tra giấy phép hoặc chứng nhận của trung tâm trước khi đăng ký tham gia. Hướng dẫn này có thể giúp bạn thực hiện quy trình đó: how to choose an adult day center.
Kỳ nghỉ/giải lao cho gia đình là thật, không hoàn hảo
Tuần đầu tiên là khoảng thời gian nhiều cảm xúc. Maria lo mẹ cô sẽ không chịu quay lại. Ngày đầu về nhà, mẹ cô khá im lặng.
Nhưng sau một thời gian điều chỉnh ngắn, điều quan trọng đã thay đổi. Mẹ Maria có nề nếp rõ ràng hơn trong ngày. Bà gặp những người lớn khác. Bà dùng bữa cùng mọi người. Bà có hoạt động và có chuyện để trò chuyện. Một vài ngày, nhờ có transportation (đưa đón), lịch sinh hoạt trở nên dễ dàng hơn.
Maria nhận được điều mà mấy tháng qua cô chưa có: một quãng thời gian ban ngày.
Cô dùng những giờ đó cho các việc bình thường:
- Gọi làm việc mà không bị gián đoạn
- Tự đi mua sắm
- Ngồi trong xe thêm mười phút yên tĩnh
- Ngủ trưa sau một đêm khó khăn
- Đi đúng lịch hẹn của riêng mình
- Sắp xếp lại tiền hóa đơn và giặt giũ
Đó thường là hình ảnh của respite. Không phải thứ xa xỉ. Không phải bỏ mặc ai đó. Chỉ là có đủ khoảng trống để thở và tiếp tục.
Maria vẫn còn những buổi tối khó khăn. Nhu cầu của mẹ cô không biến mất. Chăm sóc ban ngày không giải quyết mọi vấn đề. Nhưng nó đã thay đổi “hình dạng” của cả tuần. Thay vì trực suốt từng giờ, cô có sự hỗ trợ đều đặn vào ban ngày từ một trung tâm mà cô tự chọn.
Nếu bạn đang gánh việc chăm sóc một mình, bạn có thể muốn đọc thêm về caregiver respite và điều mà một kỳ nghỉ ban ngày có thể mang lại cho gia đình.
Các gia đình có thể rút ra điều gì
Nếu câu chuyện này nghe quen thuộc, dưới đây là những bài học thực tế:
- Bắt đầu từ loại chăm sóc cần thiết. Chương trình thiên về sinh hoạt xã hội khác với adult day health hoặc môi trường tập trung vào mất trí nhớ.
- Hỏi về ngôn ngữ và văn hóa. Một ngôn ngữ quen thuộc có thể giúp người thân cảm thấy bình tĩnh hơn và được hòa nhập tốt hơn.
- Nghĩ tới việc đưa đón từ sớm. Nó có thể tạo ra khác biệt giữa “có lẽ” và “có thể làm được.”
- Dự kiến có giai đoạn điều chỉnh. Một nề nếp mới có thể cần thời gian.
- Lấy chi tiết bằng văn bản. Xác nhận giờ hoạt động, dịch vụ, bữa ăn, việc đưa đón, ngày thử và toàn bộ chi phí trước khi đăng ký.
- Bạn tự xác minh giấy phép hoặc chứng nhận của trung tâm. Đừng bỏ qua bước này.
- Đến thăm trực tiếp. Quan sát nhân viên nói chuyện với người tham gia. Lưu ý mức độ ồn, sự sạch sẽ, hoạt động và mức cảm giác môi trường có an toàn hay không.
Nếu câu hỏi tiếp theo là chi trả cho dịch vụ, một số gia đình tìm hiểu thêm về chương trình miễn/waiver Medicaid HCBS, the VA, hoặc long-term-care insurance. Những lựa chọn này có thể giúp trong một số tiểu bang và một số tình huống, nhưng không bao giờ được đảm bảo chi trả. Bạn có thể đọc thông tin chung tại đây: does Medicaid pay for adult day care.
Và nếu bạn muốn được hỗ trợ tìm các trung tâm để so sánh, bạn có thể get matched. Dịch vụ ghép cặp này miễn phí cho các gia đình. Bạn đến thăm, so sánh và chọn chương trình phù hợp nhất với người thân của mình.
Nếu bạn cần có thời gian nghỉ ngơi vào ban ngày khi chăm một người lớn tuổi hoặc người khuyết tật tại nhà, chăm sóc ban ngày (adult day care) có thể giúp. Tìm hiểu loại chương trình bạn cần, đến thăm trực tiếp các trung tâm đã được cấp phép hoặc chứng nhận, so sánh chi phí và dịch vụ bằng văn bản, rồi chọn nơi phù hợp nhất với gia đình bạn.