Cách nói chuyện với cha mẹ về dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người lớn
Cuộc trò chuyện này có thể khiến cả hai bạn đều xúc động. Lập kế hoạch bình tĩnh, dùng lời nói đơn giản và tập trung vào việc hỗ trợ có thể giúp việc bàn về dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người lớn trở nên dễ hơn, không gây áp lực hay xấu hổ.

Bắt đầu bằng sự tôn trọng, không phải áp lực
Nhiều người cao tuổi nghe cụm từ "day care" và nghĩ, "Con muốn tìm cách tống khứ ta đi" hoặc "Ta đang đánh mất sự độc lập." Nỗi sợ này rất phổ biến. Điều đó không có nghĩa là cuộc trò chuyện sẽ vô vọng.
Cách khởi đầu tốt hơn là sự tôn trọng. Dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người lớn dành cho người lớn tuổi hoặc người khuyết tật sống tại nhà và cần được hỗ trợ ban ngày. Một số chương trình tập trung vào thời gian giao lưu, bữa ăn, hoạt động và sự giám sát. Một số là chương trình chăm sóc ban ngày cho người lớn có y tế với điều dưỡng, trị liệu, theo dõi sức khỏe và chăm sóc cá nhân. Một số khác là chương trình chăm sóc ban ngày cho người mắc chứng sa sút trí tuệ hoặc rối loạn trí nhớ với môi trường an toàn hơn và nhân viên được đào tạo. Nhiều trung tâm cũng có dịch vụ đưa đón và bữa ăn. Với các gia đình, một trong những lợi ích lớn nhất là a break/relief for the family caregiver: một khoảng nghỉ thực sự vào ban ngày cho người chăm sóc.
Hãy cố gắng đặt cuộc trò chuyện xoay quanh điều quan trọng với cha mẹ của bạn:
- ở nhà lâu hơn
- có bạn đồng hành vào ban ngày
- ra khỏi nhà
- giúp bạn có thời gian để đi làm, nghỉ ngơi hoặc lo việc vặt
- tìm cách hỗ trợ mà không chuyển sang cơ sở lưu trú
Nói rõ dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người lớn là gì, và không phải là gì. Đó không phải là từ bỏ họ. Đó không phải là "gửi họ đi." Đây là một cách để bổ sung hỗ trợ vào ban ngày trong khi họ vẫn sống ở nhà.
Nếu bạn mới tìm hiểu các lựa chọn, trước tiên hãy đọc về các chương trình khác nhau để bạn có thể giải thích rõ ràng bằng ngôn ngữ dễ hiểu.
Chọn đúng thời điểm và dùng từ ngữ tạo cảm giác an toàn
Thời điểm rất quan trọng. Đừng bắt đầu cuộc trò chuyện này khi đang cãi vã, vào buổi sáng đang vội, hoặc ngay sau một lần khám y tế khó khăn. Hãy chọn lúc cả hai đều bình tĩnh. Ngồi xuống. Giữ giọng điệu ổn định. Hãy chuẩn bị cho nhiều hơn một lần nói chuyện.
Những gợi ý sau thường hữu ích:
1. Mở đầu bằng sự quan tâm, không phải sửa sai.
Hãy bắt đầu từ điều bạn nhận thấy và điều bạn muốn cho cha mẹ. Ví dụ: "Con muốn những ngày của ba/mẹ dễ dàng hơn và đỡ cô đơn hơn. Con cũng muốn đảm bảo rằng ba/mẹ có sự hỗ trợ khi con đang ở chỗ làm."
2. Dùng "chúng ta" nhiều hơn là "bạn/anh/chị."
"Làm sao để các ngày trong tuần của chúng ta dễ hơn?" thường hiệu quả hơn "Bạn cần được chăm sóc."
3. Tránh các nhãn có thể khiến họ thấy bị xúc phạm.
Một số người phản ứng không tốt với các từ như "yếu đuối" hay "bị lú lẫn." Hãy dùng những thông tin đơn giản thay vào đó: "Con thấy ba/mẹ có vẻ mệt hơn vào cuối buổi chiều" hoặc "Con thấy khó hơn khi rời nhà vì con lo."
4. Nói về một giai đoạn thử, không phải quyết định mãi mãi.
Một buổi thử ngắn sẽ ít gây cảm giác bị đe dọa hơn. Bạn có thể nói, "Mình hãy đi thăm một hoặc hai nơi để xem cảm giác thế nào. Hôm nay chưa cần quyết định."
5. Nói nhu cầu của người chăm sóc mà không tự dằn vặt.
Bạn có thể nói, "Con cần được hỗ trợ vào ban ngày." Việc cần có một khoảng nghỉ/được giảm nhẹ gánh nặng cho người chăm sóc không có nghĩa là bạn đang thất bại với người thân. Điều đó chỉ có nghĩa là bạn cũng là con người. Xem thêm tại đây: a break/relief for the family caregiver explained.
6. Dùng ví dụ mà họ có thể hình dung.
Nhắc đến bữa trưa cùng với những người lớn khác, trò chơi, âm nhạc, tập thể dục, trò chuyện, làm thủ công, dịch vụ đưa đón hoặc có điều dưỡng trực tại nếu chương trình có mức chăm sóc đó.
7. Nếu có rào cản ngôn ngữ, hãy dùng ngôn ngữ mà họ tin tưởng nhất.
Nếu cha mẹ của bạn cảm thấy thoải mái hơn khi dùng tiếng Tây Ban Nha, tiếng Quan Thoại, tiếng Ả Rập, tiếng Nga hoặc một ngôn ngữ khác, hãy trao đổi bằng ngôn ngữ đó nếu có thể. Nếu không, hãy mời một người thân đáng tin hoặc phiên dịch. Ngôn ngữ rõ ràng có thể giúp giảm nỗi sợ.
Những câu nói hữu ích:
- "Con muốn tìm hiểu các chương trình ban ngày giúp ba/mẹ ở nhà lâu hơn."
- "Mình có thể cùng đến thăm một trung tâm và chỉ cần hỏi vài câu không?"
- "Ba/mẹ vẫn sẽ về nhà mỗi tối."
- "Ba/mẹ sẽ là người nói cho con biết ba/mẹ thích hay không thích điều gì."
- "Điều này có thể giúp cả hai chúng ta có một nếp sinh hoạt tốt hơn."
Hãy cố tránh:
- "Con không thể ở một mình nữa," nói trong lúc tức giận
- "Chuyện này sẽ xảy ra dù ba/mẹ có thích hay không"
- "Tất cả người già đều đến đó"
- "Con biết điều gì tốt nhất cho ba/mẹ"
Mục tiêu không phải là thắng. Mục tiêu là giữ được sự tin tưởng.

Giải quyết các phản đối thường gặp bằng câu trả lời điềm tĩnh, chân thật
Phần lớn những người cha/mẹ phản đối là vì đang bảo vệ điều gì đó quan trọng: phẩm giá, sự riêng tư, quyền kiểm soát, nếp sinh hoạt hoặc lòng tự trọng. Hãy lắng nghe nỗi sợ nằm phía sau lời nói.
Dưới đây là các phản đối thường gặp và cách đáp nhẹ nhàng hơn:
- "Con không cần cái này."
Thử: "Có thể không phải ngày nào cũng cần. Nhưng ba/mẹ có sẵn sàng tìm hiểu xem tuần có thể đi 1–2 ngày để xem không?"
- "Con không phải là trẻ con."
Thử: "Con hiểu. Đây dành cho người lớn. Đây là chương trình ban ngày với các người lớn khác, bữa ăn, hoạt động và sự hỗ trợ."
- "Người lạ sẽ chăm sóc con."
Thử: "Vì vậy chúng ta sẽ chỉ xem xét một trung tâm chăm sóc ban ngày cho người lớn được cấp phép hoặc chứng nhận, đến thăm trực tiếp và hỏi kỹ trước khi chọn bất kỳ điều gì."
- "Vậy mà đắt quá."
Thử: "Chi phí tùy theo chương trình, mức độ chăm sóc, tiểu bang và các quyền lợi. Nói chung, ví dụ như các chương trình chăm sóc ban ngày mang tính giao lưu thường khoảng $60-$100 mỗi ngày, chương trình chăm sóc ban ngày có y tế khoảng $90-$160 mỗi ngày, và chương trình chăm sóc ban ngày cho người sa sút trí tuệ khoảng $80-$150 mỗi ngày. Một số gia đình có thể được hỗ trợ qua Medicaid waivers, the VA hoặc long-term-care insurance ở một số tiểu bang, nhưng việc được chi trả còn tùy chương trình và người nhận."
- "Con không muốn ngồi quanh cả ngày."
Thử: "Mình hãy hỏi xem lịch sinh hoạt hằng ngày thế nào. Nhiều chương trình chạy khoảng 7am-6pm và có thể có tập thể dục, âm nhạc, bữa ăn, thời gian giao lưu và đưa đón."
- "Người ở đó sẽ tệ hơn con."
Thử: "Chính vì vậy chúng ta nên đến thăm và xem ai là người tham gia, nhân viên tương tác thế nào, và nhóm đó có phù hợp với cảm nhận của ba/mẹ không."
Bạn không cần mọi câu trả lời phải hoàn hảo. Bạn cần sự chân thành điềm tĩnh. Nếu cha mẹ nói không, hãy dừng lại một lúc rồi quay lại sau. Một cái gật đầu vội vàng không tốt hơn một lời cân nhắc.
Bước tiếp theo: đến thăm, so sánh và để cha mẹ có tiếng nói
Khi cha mẹ của bạn sẵn sàng tìm hiểu thêm, hãy chuyển từ chỉ nói chuyện sang kiểm tra các lựa chọn thực tế.
- Tìm chương trình gần bạn. BrightenDay là một dịch vụ ghép cặp miễn phí và cung cấp thông tin dành cho các gia đình. Chúng tôi có thể giúp bạn tìm và so sánh các trung tâm chăm sóc ban ngày cho người lớn được cấp phép hoặc chứng nhận. Bắt đầu tại đây: get matched.
- So sánh đúng loại chương trình. Đối với một số người lớn, chương trình chăm sóc ban ngày mang tính giao lưu có thể đã đủ. Những người khác có thể cần chăm sóc ban ngày cho người lớn có y tế hoặc một môi trường tập trung vào hỗ trợ trí nhớ. Nếu mối quan tâm chính là hỗ trợ cho sa sút trí tuệ, hãy hỏi về việc nhân viên được đào tạo thế nào, lối vào/ra có kiểm soát ra sao và các nếp sinh hoạt được sắp xếp cụ thể.
- Đến thăm trực tiếp. Quan sát cách nhân viên nói chuyện với người tham gia. Không gian có sạch sẽ, thân thiện và sôi động không? Người tham gia có vẻ gắn kết không? Nếu có người bị kích thích quá mức, có khu vực yên tĩnh không?
- Tự kiểm tra giấy phép hoặc chứng nhận. Đừng tự giả định. Hãy hỏi trạng thái giấy phép hoặc chứng nhận hiện tại và xác nhận qua nguồn chính thức của tiểu bang nếu có.
- Hỏi các chi tiết bằng văn bản trước khi đăng ký. Xác nhận giờ giấc, khu vực đưa đón, bữa ăn, lịch sinh hoạt hằng ngày, mức độ hỗ trợ có sẵn, các ngày thử, tổng chi phí và bất kỳ khoản phí nào khác.
Các câu hỏi nên hỏi khi tham quan:
- Đây là chương trình chăm sóc ban ngày cho người lớn loại nào: giao lưu, chăm sóc ban ngày có y tế, hay chăm sóc cho người sa sút trí tuệ?
- Giờ hoạt động và các lựa chọn đưa đón là gì?
- Những dịch vụ nào được bao gồm trong giá hằng ngày, và chi phí gì là phát sinh thêm?
- Trung tâm xử lý thế nào với người tham gia mới đang lo lắng hoặc nhút nhát?
- Nhân viên theo cách nào trong các hoạt động và bữa ăn?
- Nhân viên nói những ngôn ngữ nào?
- Có những bước đảm bảo an toàn nào đang được áp dụng?
Nếu vấn đề tiền bạc nằm trong cuộc thảo luận, bạn có thể tìm hiểu những điều cơ bản tại đây: does Medicaid pay for adult day care. Hãy nhớ rằng trong một số trường hợp có thể có hỗ trợ thanh toán, nhưng việc chi trả không bao giờ được đảm bảo và còn phụ thuộc vào chương trình, tiểu bang, mức độ chăm sóc và bất kỳ quyền lợi nào mà người đó có.
Trên hết, hãy để cha mẹ của bạn vẫn tham gia vào quá trình. Hai bạn cùng đi thăm. Cùng so sánh. Cùng chọn trung tâm. Cảm giác được kiểm soát này có thể giúp ngày đầu tiên dễ dàng hơn rất nhiều.
Hãy nói chuyện với cha mẹ khi mọi việc đang bình tĩnh. Dùng lời lẽ tôn trọng. Giải thích rằng dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người lớn là hỗ trợ vào ban ngày, có bạn đồng hành và có một khoảng nghỉ/được giảm nhẹ gánh nặng cho người chăm sóc trong khi họ vẫn sống ở nhà. Hãy cùng đến thăm các trung tâm được cấp phép hoặc chứng nhận, so sánh các lựa chọn và nhận chi phí cũng như dịch vụ bằng văn bản trước khi bạn quyết định.